Trainingen / Cursussen

Is een heftruckcertificaat verplicht in Nederland? Dit zijn de regels voor 2027

Maciej

Maciej

Planner / Administratie

HEFTRUCK

Mag je in 2027 zonder certificaat op een heftruck rijden? Die vraag krijgen we zowel van magazijnmedewerkers als van werkgevers die verantwoordelijk zijn voor de veiligheid op de werkvloer. Het korte antwoord: de Nederlandse wet schrijft geen specifiek heftruckcertificaat voor, maar stelt wel duidelijke eisen aan de deskundigheid van de bestuurder en aan de instructie door de werkgever. In dit artikel leggen we uit wat er precies in de Arbowet en het Arbobesluit staat, wanneer een werkgever een certificaat mag eisen en hoe je medewerkers voorbereidt zodat ze veilig en volgens de regels kunnen werken.

Is een heftruckcertificaat wettelijk verplicht?

Nee, er bestaat in Nederland geen wettelijke verplichting om een specifiek heftruckcertificaat te hebben. Er is ook geen officieel “heftruckrijbewijs” dat door de overheid wordt uitgegeven. Dat betekent echter niet dat iedereen zomaar op een heftruck mag stappen.

De wet eist dat een bestuurder over specifieke deskundigheid beschikt om de machine veilig te bedienen. De werkgever is verantwoordelijk voor de opleiding van zijn medewerkers en voor een veilige inrichting van het werk. In de praktijk gaat het dus om twee verschillende zaken:

  • De wettelijke eis: de bestuurder moet de kennis en vaardigheden hebben die nodig zijn om de heftruck veilig te gebruiken.
  • De eis van de werkgever of opdrachtgever: een bedrijf mag toegang tot het werk afhankelijk maken van een geldig certificaat dat aantoont dat iemand een training heeft gevolgd.

Een certificaat is de eenvoudigste manier om die deskundigheid aan te tonen. Daarom staat het in zo veel vacatures voor magazijnen, distributiecentra en productiebedrijven als harde voorwaarde.

Verandert er iets in 2027? Op basis van de wet- en regelgeving zoals die in november 2026 geldt, is er geen aanwijzing dat per 1 januari 2027 een algemene certificaatplicht voor heftruckchauffeurs wordt ingevoerd. Controleer vóór de start van nieuwe projecten wel altijd of de regels tussentijds zijn aangepast.

Wat staat er precies in de Arbowet en het Arbobesluit?

De eisen aan het werken met heftrucks komen uit twee bronnen: de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) en het Arbeidsomstandighedenbesluit (Arbobesluit), waarin de wet verder is uitgewerkt.

Arbobesluit artikel 7.17c: specifieke deskundigheid van de bestuurder

Artikel 7.17c, lid 1 van het Arbobesluit bepaalt dat mobiele arbeidsmiddelen met een eigen aandrijving alleen mogen worden bediend door werknemers die daarvoor een specifieke deskundigheid bezitten. Heftrucks, reachtrucks en andere interne transportmiddelen vallen hieronder.

In de praktijk moet een bestuurder in staat zijn om:

  • de heftruck correct te besturen en te manoeuvreren;
  • het maximale hefvermogen en de stabiliteit van de last te beoordelen;
  • goederen veilig op te nemen, te vervoeren en neer te zetten;
  • gevaren door voetgangers en ander verkeer tijdig te herkennen;
  • de machine volgens het doel en de handleiding te gebruiken;
  • te reageren op technische afwijkingen en onveilige situaties.

Het artikel noemt geen specifieke opleider, geen vast programma en geen verplicht document. Wat telt, is of de bestuurder aantoonbaar bekwaam is.

Arbowet artikel 8: voorlichting en onderricht

Artikel 8 van de Arbowet verplicht de werkgever om werknemers doeltreffend voor te lichten over het werk, de risico’s en de maatregelen om die risico’s te beperken. Voor heftruckchauffeurs betekent dit dat de werkgever moet zorgen dat zij zijn voorbereid op het werken met de machines die in het bedrijf worden gebruikt.

Een bestuurder moet de verkeersregels op het terrein kennen, de beperkingen van het materieel begrijpen en zonder onnodig risico kunnen werken. De sleutel overhandigen en ervan uitgaan dat eerdere ervaring volstaat, is dus niet genoeg.

Arbowet artikel 5: de risico-inventarisatie en -evaluatie

Elke werkgever is verplicht een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) op te stellen. In een bedrijf waar heftrucks rijden, horen de risico’s van intern transport daarin thuis: aanrijdingen met voetgangers, kantelen van de truck, vallende lading en beperkt zicht bij het manoeuvreren.

Op basis van de RI&E bepaalt het bedrijf welke maatregelen nodig zijn. Denk aan vaste rijroutes, scheiding van voetgangers en voertuigen, snelheidsbeperkingen en aanvullende instructie voor specifieke werkplekken.

Mag je heftruck rijden zonder certificaat?

Ja, in bepaalde situaties mag dat. Het ontbreken van een certificaat is op zichzelf geen overtreding van de Nederlandse wet, zolang de bestuurder aantoonbaar deskundig is en aan de veiligheidseisen wordt voldaan.

Neem een medewerker die al jaren op heftrucks werkt, een gedocumenteerde interne opleiding heeft gevolgd, de bedrijfsprocedures kent en zijn werk veilig uitvoert. De wet sluit deze vorm van voorbereiding niet uit, alleen omdat er geen certificaat van een externe opleider aan te pas is gekomen.

Het probleem ontstaat zodra de werkgever niet kan aantonen dat de medewerker de vereiste vaardigheden daadwerkelijk bezit. Bij een ongeval of een controle door de Nederlandse Arbeidsinspectie is “hij doet dit al jaren” geen bewijs.

Daarom kiezen de meeste bedrijven voor een training die wordt afgesloten met een examen en een certificaat. Zo’n document maakt het eenvoudig om aan te tonen dat de bestuurder een vastgelegd programma heeft doorlopen.

Houd er wel rekening mee dat een certificaat de werkgever niet ontslaat van de plicht tot werkplekinstructie. De medewerker moet ook de specifieke machines, de technische omstandigheden en de huisregels van het bedrijf kennen.

In welke sectoren wordt een heftruckcertificaat gevraagd?

Heftruckchauffeurs zijn in veel sectoren nodig. Welke eisen er gelden, hangt af van het soort materieel, de werkorganisatie en het beleid van de werkgever. Een certificaat voor heftruck of reachtruck duikt het vaakst op in vacatures binnen:

  • Logistiek en opslag: lossen van vrachtwagens, palletvervoer, orderpicken en het inruimen van stellingen.
  • Industrie en productie: aanvoer van materialen naar productielijnen, afvoer van gereed product en intern transport.
  • Voedingsmiddelenindustrie: vervoer van grondstoffen, verpakkingen en eindproducten, ook in koel- en vriesruimtes.
  • Bouw en bouwmaterialenhandel: verplaatsen van materialen, laden van leveringen en beheer van buitenterreinen.
  • Land- en tuinbouw: transport van kisten, verpakkingen en producten in distributiecentra voor agrarische producten.
  • Havens en logistieke terminals: overslag en intern transport, vaak met gespecialiseerd materieel.

Niet elke chauffeur doet hetzelfde werk. In een hoogbouwmagazijn is een reachtruck onmisbaar, terwijl in een productiehal vooral de klassieke heftruck wordt gebruikt.

heftruck, reachtruck, ept

Heftruck, reachtruck en EPT: is één certificaat genoeg?

De heftruck is de klassieke vorkheftruck voor laden, lossen en palletvervoer. De reachtruck is gemaakt voor hoogbouwmagazijnen met smalle gangpaden, waar precies manoeuvreren en hoog heffen centraal staan. De EPT (elektrische pallettruck) wordt gebruikt om pallets over kortere afstanden te verplaatsen.

Een certificaat voor de heftruck betekent niet automatisch dat iemand is opgeleid voor elk ander type truck. Als de eerdere training een bepaalde machine niet omvatte, is aanvullende voorbereiding nodig. Dat geldt vooral voor materieel met een andere constructie, bediening of rijgedrag.

Voor bedrijven die meerdere types gebruiken, is een gecombineerde training praktisch: medewerkers leren dan in één traject werken met heftruck, reachtruck en EPT. Welke varianten mogelijk zijn, lees je op onze pagina over heftruck cursussen en het heftruckcertificaat.

Hoe lang is een heftruckcertificaat geldig?

De meeste heftruckcertificaten worden afgegeven voor een periode van vijf jaar. Er is echter geen wet die bepaalt dat elke chauffeur zijn certificaat precies om de vijf jaar moet vernieuwen. De geldigheidsduur volgt uit de voorwaarden van de opleider of van een certificatieschema.

Een werkgever mag ook eigen eisen stellen aan de frequentie van herhalingstrainingen. Een opfriscursus is in elk geval verstandig wanneer:

  • een medewerker lange tijd niet op een heftruck heeft gereden;
  • het bedrijf nieuwe types materieel in gebruik neemt;
  • de organisatie van het interne transport is veranderd;
  • een chauffeur betrokken was bij een ongeval of bijna-ongeval;
  • er problemen zijn met de bediening van de machine.

Medewerkers doen er goed aan de datum op hun certificaat te controleren en na te gaan wat hun werkgever eist. Het bedrijf zelf moet regelmatig beoordelen of de vaardigheden van de chauffeurs nog passen bij het werk dat zij doen. Een overzicht van de termijnen voor alle certificaten vindt u in ons artikel Hoe lang zijn heftruck-, VCA-, BHV- en IPAF-certificaten geldig?

Wie is verantwoordelijk voor de veiligheid van heftruckchauffeurs?

De hoofdverantwoordelijkheid voor veilige arbeidsomstandigheden ligt bij de werkgever. Dat geldt voor een groot distributiecentrum net zo goed als voor een klein productiebedrijf met één of twee trucks. De werkgever zorgt voor deugdelijk materieel, instructie, een actuele RI&E en toezicht op de naleving van de regels.

Ook de werknemer heeft verplichtingen. Hij moet het materieel volgens de instructies gebruiken, de voorgeschreven beschermingsmiddelen dragen, de procedures volgen en gevaren melden.

Bij een arbeidsongeval kan de Nederlandse Arbeidsinspectie onderzoeken wat er is gebeurd en of de werkgever aan zijn verplichtingen heeft voldaan. Een certificaat alleen zegt dan niet alles: de inspectie kijkt naar de werkelijke bekwaamheid van de bestuurder, de staat van de machine en de manier waarop het werk was georganiseerd.

Hoe bereid je je bedrijf voor op 2027?

Voor werkgevers die met heftrucks werken, draait het om twee dingen: een goed georganiseerd opleidingsproces en een sluitende administratie van de bekwaamheid van het personeel. Begin met een overzicht van alle medewerkers die interne transportmiddelen bedienen en van de kwalificaties die zij hebben.

Kijk daarna naar het materieel, de werkplekken en de risico’s die in de RI&E staan. Een praktisch stappenplan ziet er zo uit:

  1. Controleer de kwalificaties van de chauffeurs. Verzamel certificaten, trainingshistorie en een beeld van de werkelijke vaardigheden.
  2. Bepaal de eisen per functie. Wie werkt met de heftruck, wie met de reachtruck of EPT en wie met meerdere types?
  3. Plan de juiste trainingen. Stem de inhoud af op de ervaring van de deelnemers en het soort werk.
  4. Verzorg de werkplekinstructie. Leg de verkeersregels op het terrein, de beperkingen van het materieel en de veiligheidsprocedures uit.
  5. Leg alles vast. Bewaar trainingsgegevens, bevestigingen van instructie en resultaten van beoordelingen.
  6. Houd de behoefte aan herhaling in de gaten. Reageer op nieuw materieel, een andere werkorganisatie of een terugval in vaardigheden.

Met deze aanpak houd je grip op de veiligheid en voorkom je dat medewerkers zonder goede voorbereiding aan het werk gaan.

Is het zinvol om een heel team tegelijk op te leiden?

Voor bedrijven met meerdere chauffeurs is een groepstraining vaak de meest praktische oplossing. Het niveau binnen het team wordt gelijkgetrokken en iedereen leert volgens dezelfde regels werken.

Een werkgever kan een training plannen voor nieuwe medewerkers of een opfriscursus voor ervaren krachten. Het programma kan worden afgestemd op het materieel in het bedrijf: in een logistiek bedrijf bijvoorbeeld een combinatie van heftruck en reachtruck, in een orderpickmagazijn vooral de EPT.

Een goede training combineert theorie met praktijk. Chauffeurs moeten de veiligheidsregels niet alleen kennen, maar ze ook in het dagelijkse werk toepassen. Voor de werkgever betekent dat meer zicht op de bekwaamheid van het team; voor de medewerkers een kwalificatie waar zij op de Nederlandse arbeidsmarkt direct iets aan hebben. Groepstrainingen verzorgen wij in ons trainingscentrum in Spijkenisse of op locatie bij uw bedrijf.

Heftruckcursus bij Bonapi: wij leiden uw medewerkers op

Wilt u uw medewerkers voorbereiden op veilig werken met heftrucks? Of neemt u nieuwe chauffeurs aan en zoekt u een training voor een hele groep?

Bonapi Trainingscentrum in Spijkenisse verzorgt praktijkgerichte cursussen voor heftruck, reachtruck en EPT, voor beginners en voor ervaren medewerkers. Elke training bestaat uit theorie, praktijkoefeningen en een examen waarmee de deelnemer zijn vaardigheden aantoont.

Bekijk de heftruckcursussen van Bonapi en vraag een groepstraining aan voor uw bedrijf.

Wij helpen u de juiste cursus te kiezen op basis van het materieel in uw bedrijf en de ervaring van de deelnemers. De trainingen zijn beschikbaar in het Nederlands, Engels, Pools en andere talen, zodat ook internationale teams de regels en procedures goed begrijpen. Bedrijven uit de regio Rotterdam kunnen terecht op onze pagina met het aanbod voor bedrijven.

Zorg dat de kwalificaties van uw team op orde zijn voordat de projecten van 2027 van start gaan. Volg Bonapi ook op social media voor nieuws over trainingen en praktische tips voor veilig werken.

More blog posts

Blog
GELDIGHEID VAN VCA-, BHV- EN IPAF-CERTIFICATEN
Trainingen / Cursussen

Hoe lang zijn VCA-, heftruck-, BHV- en IPAF-certificaten geldig? Een compleet overzicht voor werkgevers

BHV
Trainingen / Cursussen

BHV in je bedrijf: hoeveel BHV’ers heb je nodig en hoe train je je team in Nederland?

VVL-H – wie heeft het certificaat nodig voor het aanslaan en verplaatsen van lasten?
Trainingen / Cursussen

VVL-H – wie heeft het certificaat nodig voor het aanslaan en verplaatsen van lasten?

Hulpmonteur, Monteur, Eerste Monteur en Steigerinspecteur – het volledige carrièrepad in de steigerbouw
Trainingen / Cursussen

Hulpmonteur, Monteur, Eerste Monteur en Steigerinspecteur – het volledige carrièrepad in de steigerbouw

SOG
Trainingen / Cursussen

Gasmeting EX-OX-TOX en mangatwacht – wat moet je weten voordat je een tank betreedt?

PAL IPAF
Trainingen / Cursussen

PAL Card IPAF verlopen - hoe vernieuw je je certificering en kun je weer aan het werk?

HEFTRUCK
Trainingen / Cursussen

Hoe lees je het lastdiagram van een heftruck? Hefvermogen, hefhoogte en lastzwaartepunt in de praktijk

SOG-certificaat in Nederland
Trainingen / Cursussen

Het SOG-certificaat in Nederland - een eis in de petrochemie en industrie. Voor wie en hoe haal je het?

Bonapi Safety Shop - werkmateriaal

Rust jezelf uit voor het werk met Bonapi Safety Shop

In onze winkel vind je betrouwbare werkkleding, PBM en accessoires die je nodig hebt voor veilig werken. We bieden producten die professionals uit bouw, logistiek en industrie kiezen.

  • Beschermende kleding
  • Werkkleding
  • Gereedschap
  • Harnassen